Πέσσερις δεκαετίες πριν, το «Λούνα-9» κατέληξε για πρώτη φορά απαλά στη Σελήνη – σήμερα οι επιστήμονες προσπαθούν να την βρουν ξανά

Ελαφριά προσγείωση «Λούνα‑9» – η πρώτη λήψη της επιφάνειας του Σελήνης

*3 Φεβρουαρίου 1966 έτος.* Η σοβιετική αυτόματη διαπλανητική σταθμός «Λούνα‑9» πραγματοποίησε την πρώτη ιστορική ελαφριά προσγείωση στη Σελήνη και έστειλε στον πλανήτη Γη τις πρώτες φωτογραφίες του εδάφους της. Η εκτόξευση έγινε στις 31 Ιανουαρίου του ίδιου έτους, η αποστολή αποτέλεσε κρίσιμο σημείο στην κοσμική ανταγωνιστικότητα μεταξύ ΣΣΔ και Αμερικής. Πριν από αυτήν, αρκετές σοβιετικές συσκευές απέτυχαν σε προσγειώσεις· το «Λούνα‑9» ολοκλήρωσε επιτυχώς την αποστολή.

Γιατί ήταν σημαντικό
Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας οι επιστήμονες αμφιβάλλονταν για τον χαρακτήρα της επιφάνειας του Σεληνιακού εδάφους: είναι δυνατό να μοιάζει με κίνδυνο άμμο και να απορροφήσει κάθε προσγειωμένο όχημα; Η επιτυχής προσγείωση απέδειξε ότι το έδαφος της Σελήνης είναι αρκετά σκληρό για ελαφριές προσγειώσεις. Αυτή η ανακάλυψη θεμελίωσε τη βάση για όλες τις επόμενες σεληνιακές αποστολές, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων «Απόλλων».

Τεχνολογία του «Λούνα‑9»
* Το μοντέλο προσγείωσης – ένας σφαίρα διαμέτρου περίπου 60 εκ., καλυμμένη με αεροπνευματικά αποσβεστήρια (όπως ένα αερόσφαιρο).
* Μετά την αποκοπή από το κύριο τμήμα, ο μοντέλος πήδηξε και σκιώθηκε πάνω στην επιφάνεια αρκετές φορές μέχρι να σταματήσει.
* Στη συνέχεια ανοίξαν τέσσερα «λουλούδια‑καπάκια», μέσα στους οποίους υπήρχε η πανοραμική κάμερα. Η κάμερα έστειλε μια σειρά ληψών του σεληνιακού εδάφους και της ορίζουσας γραμμής στην περιοχή του Ωκεανού Βούρι – τις πρώτες εικόνες ενός άλλου ουράνιου σώματος, τραβηγμένες απευθείας από το σημείο.

Ποιο ήταν ακριβώς το σημείο προσγείωσης;
Η ακριβής θέση της προσγείωσης παραμείνει άγνωστη λόγω των περιορισμών των συστημάτων πλοήγησης εκείνης της εποχής. Ο ίδιος ο μοντέλος ήταν πολύ μικρός (εμβαδόν λιγότερο από 1 m²), ώστε να είναι δύσκολο να εντοπιστεί ακόμη και με σύγχρονες αστρονομικές κάμερες, όπως η LROC στο διαστημόπλοιο NASA Lunar Reconnaissance Orbiter.

Ωστόσο οι ερασιτέχνες συνεχίζουν τις αναζητήσεις: αναλύουν τις εικόνες της LROC pixel προς pixel στην υποτιθέμενη ζώνη. Στην αρχή αυτού του έτους, δύο ανεξάρτητες ομάδες ανακοίνωσαν πιθανή προσδιορισμό των συντεταγμένων:

1. Η ομάδα-ερασιτέχνης χρησιμοποίησε την αναζήτηση της χαρακτηριστικής ορίζουσας γραμμής, συγκρίνοντας τις πανοραμικές λήψεις του «Λούνα‑9» με σύγχρονα δεδομένα υψομετρίας.
2. Η δεύτερη ομάδα εφαρμόζει αλγόριθμους μηχανικής μάθησης για αντιστοίχιση εικόνων.

Οι συντεταγμένες διαφέρουν· οι ειδικοί καλούν να επιβεβαιωθούν τα σημεία με πιο σαφείς λήψεις, π.χ. από το ινδικό αστρονομικό όχημα Chandrayaan‑2 (επιτεύχθηκε ήδη συμφωνία).

Γιατί είναι σχετικό σήμερα
Τα τελευταία 60 χρόνια μετά την προσγείωση και η αυξανόμενη ενδιαφέρον για τη διατήρηση του κοσμικού κληρονομιάς κάνουν τις έρευνες αυτές ιδιαίτερα σημαντικές. Οι σύγχρονες τεχνολογίες επιτρέπουν να αποκαλυφθούν τα μυστικά των πρώτων σεληνιακών αποστολών, και η αναζήτηση του «Λούνα‑9» αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα για το πώς η ιστορία και οι καινοτομίες μπορούν να προχωρήσουν μαζί.

Απολαύστε μια πιο λεπτομερή εμβάθυνση στην ιστορία της αποστολής – διαβάστε το άρθρο μας αφιερωμένο στις 55 χρόνια από την προσγείωση του σταθμού στη Σελήνη.